Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Ressam Cengizhan Ünlütürk ile Söyleşi

Cengizhan Ünlütürk tutkuyla resimler yapan bir ressam. Onunla söyleşi yapmak, Cumhuriyet tarihinin en önemli ressamları arasında çoktan yerini almış Osman Zeki Oral’ın izini sürmek aynı zamanda. Çünkü Ünlütürk’ün ağzından “hocam” hatta “babam” dediği ünlü ressamımız adı hiç eksilmiyor. Bu sadece düz bir hayranlık değil.

Cengizhan Ünlütürk tutkuyla resimler yapan bir ressam. Onunla söyleşi yapmak,

Kendi kendini geliştirmeye çalışan bir resim tutkununun, dışardan bakıldığında delice gelebilecek olmazsa olmaz yaşamsal bir inadı da söz konusu. Cengizhan Ünlütürk aslında büyük değer verdiği hocasıyla tanışmadan önce de bir resim atölyesi açmış. Dolayısıyla yeteneğine olan güvenini, üniversiteye hazırlanan iki gençle birlikte bu atölyede göstermek istemiş. Birbirinden gerçekçi, fotoğraftan daha çok fotoğrafa benzeyen resimler üretmeye başlamışlar. Yaptıkları resimler kendilerini bile şaşırtınca, etraflarına sormaya başlamışlar. Cengizhan Ünlütürk 24 yaşında, yanındaki gençler 7-8 yaş daha küçükler; ve yıl 1984. Resim sanatını fethetmeye hazırlanıyorlar.

Ereğlili heykeltıraş Yaman Civan’dan namını duydukları, o zamanlar Ankara Devlet Resim ve Heykel Galerisi Müdürlüğünü yapan Ereğlili ressam Osman Zeki Oral’ın adını alıyorlar. “En iyi o değerlendirebilir.” Trene atlayıp Ankara’nın yolunu tutuyorlar. Hoca ziyaretçilerini kırmıyor. Şimdi orada olmayan Zafer Çarşısı’ndaki galeriye götürüyor. Memleketlisi olan resim tutkunlarının getirdiği fotoğraf gibi resimlere bakıyor ama doğru dürüst incelemiyor bile! Bir kenara atıp duruyor. Sadece bir köylü kadının resmini bir süre Cengizhan beye doğru tutuyor! Fa-kat bir şey söylemiyor…

Yanındaki gençlerle birlikte Zafer Çarşısı’ndaki bir sergiyi gösteriyor. “Gidin dolaşın bakayım.” Akademili birinin sergisini dolaşıp çıkıyor gezginler. Cengizhan Ünlütürk, daha fazla dayanamayıp yargısını açıyor yanındaki gençlere: “Yahu biz kime çattık ya?.. Adam deli galiba… Resimden filan anladığı yok bunun!” Ünlütürk, yeni tanıştıkları ünlü ressam Osman Zeki Oral’ı anlayamamıştır ama bir süre sonra ansiklopedilerde biyografisi yer alan biriyle temaşa halinde olduklarını görünce kendisine gelecektir. O günden itibaren resme bakış açısı belirgin şekilde değişecektir. Bir yandan Osman Zeki Oral’ın izini sürer gibi geçen hayatı, girip çıktığı bir çok işte resim tutkusu yüzünden yaşadığı sorunlarla harmanlanacak, kendisine kötü günlerinde en büyük desteği sunacak olan iyi bir eş ve iki çocukla birlikte süren resim sanatından ayrılamaz bir yaşantıya dönüşecektir.

* * * * *
Tekrar dolaşıyorum Ereğli’yi, Çaycuma’yı… Yani tabloları.
Cengizhan beyin misafirleri dağılınca oturuyoruz. Çayımızı henüz yudumlarken Sigorta Hastanesi’nden şirin görünüşlü bayan bir doktor geliyor. “beğenilerini” iletiyor: “Ben de resim çizmeyi çok seviyorum. Belediye Konservatuarı’nda bir sene resim kursuna gittim” diyor. Cengizhan Bey röportajdan hemen kopuyor. Bir resim meraklısına yararlı olabilmek için bilgilerini açmaya başlıyor. “Resimlerinizi görseydim iyi olurdu…” Bayan: “Pek görülecek gibi değiller…” filan diyor. Cengizhan Bey hemen tavsiyelere geçiyor. Burası resim meraklıları için çok önemli. Çünkü aslında Cengizhan Beyin üstadının üstatlarından ona miras kalan bir sır bu: “Bana resimleriniz çok canlı diyorlar. Canlı çünkü herkes terebentini boca ederken ben dinlendirilmiş haşhaş yağı kullanıyorum, azıcıkta terebentin ilave ediyorum…” Bu büyük sırrı siz resim severlere aktarmak, boynumuzun borcu olsun.

Daha sonra Hoca’nın albümlerine bakarken hayranlıkla resimlerdeki detayları anlatıyor: “Şunlara bak iyice… Yansımalar. Nasıl vermiş, görüyor musun?..” Görülmeyecek gibi değil. Osman Zeki Oral’ın kayıklardan, kıyılardan denize yansıyan ışıltılı oyunları gerçekten de büyük ustalık istiyor. Nesnenin sudaki dansı yakalanmış, boyayla bir müziğe dönüşmüş. Aynı yansımalar atların üzerinde bile bir hat kıvraklığında parmaklığa dönüşmüş, şeffaflığa geçmeye çalışan berrak su oymaları sanki…”Hoca n’apıyor?” diyorum. Bu aylarda Ereğli’ye geliyormuş. ” Kasım – Aralık aylarına kadar kalır. İlk okullar için resim yarışmaları düzenleriz. Onun balık bollaştığında her yıl verdiği, gitmek için can atacağımız balık günleri vardır. Hocanın evinin avlusuna sofralar kurulur. Nefis balık kokusu etrafa yayılır. Etraf kartonlardan kesilmiş rengarenk balıklarla, balonlarla süslüdür. Davetliler genellikle ressam takımımdandır…”

Kimdir Cengizhan Ünlütürk? 1961’deki doğumundan itibaren uzun uzun anlatıyor: “68’de babamı kaybettim. Karadon müessesesinde şefti. O dönemde belki ailenin en küçük çocuğu olmamdan da kaynaklanan sebeplerle bir içine kapanıklılık dönemi yaşadım. Sonra okumayı sökünce Teksas-Tommiks merakı başladı. Onları kopya etmeye başladım. Sonra da kartpostallardan yağlıboyalar… Bu gün hala bir tanesi elimde… Sergimde de var.”

Cengizhan Ünlütürk kişiliği kadar dönemin özelliklerinden de pek çok iş değiştirmiş. “Okuyunca işsiz okuyucularımız kızacak” diyorum, “Acaba yazmasak mı?” diyor. “Boş yerin, o dönemin özelliğiydi bu… İşe girmek daha basitmiş herhalde…” diyorum. Cengizhan beyde bunu doğruluyor. Arka tarafında sessiz sedasız oturan genç ve işsiz öğrencisini gösteriyor. “Aslında o günlerde ben de çok büyük zorluklar yaşadım. Ama bu gün daha değişik ve zor. Bu genç arkadaşım yaşında olmak ister misin deseler, hayır derdim. Yaşımdan ve şu anki durumumdan son derece memnunum.”

84’de Erdemir’de, 86’da Zonguldak Belediyesinde işbaşı yaptıktan sonra Çaycuma’da Köy Hizmetlerinde, Çaycuma Devlet Hastanesi’nde ve şimdi de Ereğli Devlet Hastanesi’nde kadrolu olarak çalışıyor. Arada kahvehane açmış, Atölye serüveni yaşamış Bir ara postacı telgraf getiriyor, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’den. Telgraf şöyle: “Resim serginize davetiniz için teşekkür ediyorum. Günlük yaşamı zenginleştiren ve ona alışılmışın ötesinde yeni boyut kazandıran sanat bireyi değişik kavram ve değerlerle buluşturmaktadır. İnsanı ilgilendiren sorunlara getirdiği duyarlı yaklaşım ve farklı bakış açılarıyla bireyin kendi dışında gelişen olayları algılamasını ve yorumlamasını kolaylaştıran sanat toplumların gelişmesinde önemli rol oynamaktadır.
Bu nedenle sanatı, toplumla buluşturan sergileri önemsiyor, sizi kutluyor, esenlikler diliyorum.”

Ahmet Necdet Sezer-Cumhurbaşkanı Bize de bunları düşünen bir Cumhurbaşkanıma sahip olmaktan dolayı sevinmek düşüyor.

Osman Zeki Oral adı için önermelerine rağmen Ereğli Belediyesi henüz bir yer göstermemiş. Böyle bir değerin kıymetinin bilinmemesi ve belki de daha sonra yanlış kullanılması ihtimali beliriyor. “Keşke yaşarken hiç değilse bir sokağa ismini vererek onurlandırsak.” diyor Ünlütürk.
Cengizhan beyin yaşamındaki bir başka çok önemli kişi eşi. “Çok kahrımı çekti…” diyor. Uzun süre dikkatini çeken bir Çaycuma güzelini ona buna soruyor, soruşturuyor. Çaycuma pazarında uzaktan uzağa izliyor. Sonunda evleneceği Fatma hanımdan başkası değildir. Başlarda resim sanatından anlamadığı için bazı tablolarını kaldırdığı yerde zarar görmesine de yol açmış bayan Ünlütürk. Ama şimdi kocasının en büyük hayranı ve yardımcısı. “O resimsiz yapamaz.” diyecek kadar benimsemiş kocasının öteki eşini. Yani işini, resmi. İki çocukları var. Beyza’nın tablosunu yapmış, sergileniyor. “Batuhan ile arkadaş gibiyiz.” diyor. “Çok iyi şiir yazıyor yaşına göre.”

87’de hocasının Filyos’ta olduğunu öğreniyor. Tabloları toparladığı gibi hocanın evinin yoluna düşüyor. Tualler öyle çok ki, taşırken, koltuk altlarından kayıp yere düşüyorlar. Bu eziyetin de sonucu: Hoca resimlere bakıyor ve “Olmamış.” diyor…
Üstat o zamanlar kafayı Çaycuma mandalarına takmış. İki kafadar “İlla ki manda resmi olacak.” diyen üstadın peşinde Çaycuma köylerinde manda arıyorlar. O günlerden kalma bir resim, galerideki sergininde ilk resmi ayrıca.

Hocadan fotoğraf çekmesini öğreniyor. İzlenimcilerden en çok Monet’e yakın olduğunu öğreniyor. “Kesik kesik fırça darbelerim var ve sert. Onun gibi…” diyor “Ama izlenimci değiliz. Onlar bir günde resim bitirirlerdi.”
Yine de izlenimcilerin büyük tutkusu, üstatta da onda da var. Yani deniz ve kayıklar. “Sandal sevgisi çok yoğun. Bazen geceleri uzun uzadıya sandal sefası yaparız. Onları dinlerim kıyıdan. Şıp şıp oynarlar. Arkadaşım gibiler…”

Osman Zeki Oral, bir kaç yıl önce Ereğli’nin o güzelim çınarlarından birini çalışmış. Albümden gösteriyor o resmi Cengizhan bey. “Daha sonra aynı yerde ben de kızımın resmini yapıyordum. Bir kaç genç geldi. “Aaaa…” dediler. “Biz sizi tanıyoruz. Siz Osman Zeki Oral’sınız! Geçen yıl şuradaki çınarın resmini yapıyordunuz, bitti mi o resim?” “Cengizhan Ünlütürk kendisi adına üzülmüş. Çünkü henüz 41 yaşında. Ama 77 yaşındaki üstat için de sevinmiş. Üstat genç gösteriyor çünkü.

Söyleşi: Mete Arif TOKMAK