Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir
Recep Karagöz

İran Üzerinden Hakikatin Tahrifi

İran hakkında dolaşıma sokulan söylemler, gerçeği anlatmıyor; bir hedefi meşrulaştırıyor. Etnik ve mezhepsel çarpıtmalarla kurulan bu dil, yalnızca bir ülkeyi değil, hakikatin kendisini hedef alıyor.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları yalnızca askeri bir hamle değildir. Bu saldırılar aynı zamanda zihinlere yönelmiş, kavramları ve gerçekliği hedef alan bir müdahaledir. Çünkü modern savaşlar artık sadece bombalarla değil, bilgilerle, algılarla ve bilinçli çarpıtmalarla yürütülüyor.

Son dönemde İran hakkında dolaşıma sokulan söylemler bu durumun en açık örneklerinden birini oluşturuyor. İran kimi zaman etnik olarak parçalanmaya hazır bir yapı gibi sunuluyor, kimi zaman mezhepçi fanatizmin merkezi olarak damgalanıyor, kimi zaman da toplumsal olarak çökmüş bir ülke gibi resmediliyor. Sosyal medyada sıkça tekrar edilen “İran zaten dağılacak”, “Azeriler kopacak”, “Sünniler ayaklanacak” gibi iddialar bu çarpıtmanın en yüzeysel ama en yaygın örneklerini oluşturuyor. Bu tablo gerçeği anlamaya değil, bir hedefi meşrulaştırmaya hizmet ediyor.

Oysa hakikat bu kadar basit değildir.

İran, tarih boyunca tek bir kimliğe indirgenemeyecek kadar katmanlı bir coğrafyadır. Ahamenişlerden Sasani İmparatorluğu’na, oradan Selçuklulara ve Safevîlere uzanan tarihsel çizgi, bu toprakların yalnızca bir halkın değil, birçok halkın ortak hafızasını taşıdığını gösterir. Bu tarih tekil değil çoğuldur, donuk değil akışkandır.

Bugün de tablo farklı değildir.

İran denildiğinde çoğu zaman yalnızca Fars kimliği öne çıkarılır. Oysa bu ülke Azerilerin, Kürtlerin, Beluçların, Arapların, Türkmenlerin ve daha birçok topluluğun birlikte yaşadığı bir yapıdır. Bu çeşitlilik dışarıdan bakıldığında bir kırılganlık gibi sunulsa da, içeriden bakıldığında tarihsel bir birlikte yaşama pratiğinin sonucudur.

Benzer bir indirgeme, inanç alanında da karşımıza çıkar.

İran çoğu zaman tek boyutlu bir Şii devleti olarak etiketlenir. Bu doğru ama eksiktir. Çünkü İran’daki dini yapı yalnızca Şiilikten ibaret değildir. Sünni topluluklar, kadim dinlere mensup gruplar ve farklı dini yorumlar bu coğrafyada varlığını sürdürmektedir. Daha önemlisi, Şiiliğin kendisi dahi yekpare bir yapı değildir; içinde farklı yorumları ve düşünsel damarları barındırır.

Buna rağmen üretilen dil, tüm bu çoğulluğu yok sayarak İran’ı tek bir kalıba hapsetmeye çalışır.

Bu bir hata değildir.

Bu bilinçli bir tercihtir.

Çünkü gerçek karmaşıktır, yalan ise her zaman daha pratiktir.

Bir toplumu anlamanın en zor yolu, onu bütün karmaşıklığıyla kavramaktır. Oysa onu parçalayarak, indirgemeci kalıplara sıkıştırarak anlatmak çok daha kolaydır. Ve daha işlevseldir. İndirgenen her gerçeklik, müdahale edilebilir bir nesneye dönüşür.

Bugün sosyal medyada ve bazı medya organlarında İran hakkında üretilen dilin bu kadar yüzeysel ve saldırgan olmasının sebebi de budur. Mezhepçi reflekslerle beslenen bu söylem yalnızca bir ülkeyi hedef almakla kalmaz, aynı zamanda İslam dünyasının zaten kırılgan olan iç dengelerini daha da zedeler.

Daha dikkat çekici olan ise şudur:

Bu dil çoğu zaman dışarıdan dayatılmaz. İçeride, gönüllü bir tekrar mekanizmasıyla yeniden üretilir.

Kendi coğrafyasına yabancılaşmış bir zihin, başkasının kavramlarıyla düşünmeye başladığında farkında olmadan başkasının savaşını da sahiplenir. Böylece hakikat değil propaganda konuşur. Bilgi değil öfke dolaşıma girer.

Oysa bir toplum hakkında konuşmanın asgari şartı onu anlamaya çalışmaktır. Tarihini bilmeden, sosyolojisini kavramadan, iç dinamiklerini hesaba katmadan yapılan her değerlendirme gerçeği değil önyargıyı çoğaltır.

Çünkü önyargı, insanı hakikate değil, taraf olmaya zorlar.

Bugün İran üzerinden yürütülen tartışmalar bize açık bir gerçeği gösteriyor. Artık mesele kimin haklı olduğu değil, gerçeği kimin belirlediğidir. Hakikat güç ilişkilerinin gölgesine çekildiğinde, doğruyu söyleyenler değil, güçlü olanlar konuşur.

Bu yüzden İran hakkında üretilen her çarpıtma, sadece bir ülkeyi hedef almaz. Asıl hedef, hakikatin kendisidir.

Hakikat bastırıldığında yalnızca bilgi kirlenmez.

Aynı zamanda vicdan da yönünü kaybeder.

Hakikatin susturulduğu yerde zulüm sadece mümkün hale gelmez. Aynı zamanda meşru görünmeye başlar.

Bugün susanlar, yarın konuşacak.

Ama söyledikleri hiçbir şey, sustukları gerçeği temize çıkarmayacak.

Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler