Bir yere yıllarca yaşanmışlık sinince, bazen değerler gözümüzün önünde olsa da fark edemeyiz. Çaycuma da işte böyle bir yer. Filyos Nehri’nden esen serinliğe, yoğurdun ekşi-taze kokusuna, çarşıdaki bir selamın samimiyetine alışmışız. Ama bu alışkanlık, ilçemizin taşıdığı büyük potansiyeli fark edemez hâle getiriyor.
Geçenlerde Çayır Köyü’nde, doğanın kalbindeki Çayır Mağarası’nın önünde durup sessizce düşündüm. Mağara hâlâ keşfedilmeyi bekliyor. Ne bir yürüyüş yolu, ne bir bilgi levhası! Oysa içinde sarkıt ve dikitlerle geçmişin sesi yankılanıyor. Elimizi uzatsak turizmde büyük bir adım atılacak.
Aynı ilgisizlik antik Roma su yolu ve kemerleri için de geçerli. 2000 yıldır ayakta kalan bu tarihi yapılar, doğanın içinde sessizliğe terk edilmiş. Oysa bu yapıların çevresine yürüyüş yolları, bilgilendirme panoları yapılabilir. Kültürel rota olur, ekonomik hareketlilik sağlar. Olmaz sanmayın; sadece yeterince isteyen yok.
Ve Kadıoğlu Mozaikleri! O renkli taşların içinde binlerce yıl öncesine ait hayatlar gizli. Ama bu mozaikler de ziyaretçiye kapalı. Korumak elbette önemli; ama görünür kılmadan korumak, bu değerleri unutturmak anlamına gelir.
Tüm bunlara ek olarak, belki de en çok içimi sızlatan bir başka detay var: Çaycuma’nın son su değirmenleri. Kimi 200, kimi 300 yılı devirmiş. Taşla dönen çarkları, gıcırdayan kolları hâlâ çalışıyor. Sular azalmış, değirmenci yaşlanmış ama çark dönüyor; son kale gibi. Bu değirmenler sadece un üretmiyor; bir hafızayı, bir geleneği, bir emeği yaşatıyor. Bugün hâlâ ayakta olan birkaç tanesi, ziyaretçiye açılır, restore edilir ve yaşatılırsa, kırsal turizm için eşsiz bir nokta hâline gelir.
Bunlar sadece geçmişin izleri değil, geleceğin anahtarı olabilir. Doğa ve kültür turizmi, yerelle kalkınmanın en güçlü yollarından biri. Ancak bunun için artık siyasi irade, yerel girişim ve sivil inisiyatifin harekete geçmesi gerekiyor.
Buradan siyasilerimize, yerel yöneticilere ve sivil toplum örgütlerine sesleniyorum: Lütfen bu konuları gündemde tutun. Sadece tanıtım değil, sahiplenme gerekiyor. ‘Bir gün yapılır’ düşüncesi, yılları alıyor. Oysa küçük adımlar hemen bugün atılabilir. Yeter ki niyet olsun.
Çaycuma’nın hikâyesi yazılmaya değer. Ve o hikâyeyi yazmak için hâlâ zamanımız var. Yeter ki değerlerimize geç kalmayalım.
Çaycuma için geç değil, tam zamanı.

