Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir
Recep Karagöz

Komisyondan Sürece: Kürt Meselesi Reel Politika Kıskacında

Kürt meselesinde bugün adına “çözüm” denilen şey, adalet arayışı değil; devletin bölgesel sıkışmışlığını yönetme çabasıdır.

Türkiye’de Kürt meselesine dair son girişim, klasik barış süreçlerinden farklı bir bağlamda şekillenmektedir. Bu girişim, toplumsal uzlaşmayı esas alan normatif bir demokratikleşme perspektifinden çok, Ortadoğu’daki güç dengelerinin Türkiye’yi zorladığı yeni bir jeopolitik momentin ürünüdür. Sürecin belirleyici dinamiği, iç barış ihtiyacından ziyade, bölgesel kırılmaların iç siyasete yansımasını kontrol altına alma arzusudur.

Bu yönüyle bugün yaşananlar, Türkiye’nin Kürt meselesine yaklaşımında esaslı bir zihniyet dönüşümüne değil; devletin değişen çevresel koşullara verdiği zorunlu bir uyum tepkisine işaret etmektedir. Dolayısıyla mesele, “çözüm” kavramının içerdiği normatif beklentilerle değil, devlet aklının tarihsel sürekliliğiyle birlikte ele alınmalıdır.

Devlet Aklının Sürekliliği: Çözüm mü, Risk Yönetimi mi?

Türkiye’de Kürt meselesine yönelik farklı dönemlerde başlatılan süreçler, söylem düzeyinde birbirinden ayrışsa da, içerik bakımından benzer bir mantığa yaslanmaktadır. Bu mantık, meseleyi bir hak ve eşit yurttaşlık sorunu olmaktan çok, yönetilmesi gereken bir güvenlik ve istikrar problemi olarak tanımlar.

1990’lı yıllarda askeri yöntemlerin maliyetinin artması, 2000’li yıllarda Avrupa Birliği süreci, 2010’lu yıllarda Arap Baharı ve bugün Suriye merkezli bölgesel dönüşümler… Tüm bu kırılma anlarında devlet, Kürt meselesini yeniden ele alma ihtiyacı hissetmiş; ancak bu ihtiyacın kaynağı çoğu zaman içsel bir demokratik irade değil, dışsal zorlayıcı koşullar olmuştur.

Bugünkü süreci önceki girişimlerden ayıran temel fark, devletin manevra alanının daralmış olmasıdır. Bu daralma, meseleyi bir tercih olmaktan çıkarıp kaçınılmaz bir uyum sorunu haline getirmektedir.

Parlamenter Görünüm ve Meşruiyet Sınırı

Son dönemde dikkat çeken gelişmelerden biri, sürecin Meclis çatısı altında yürütülmesidir. Kurulan çözüm komisyonu ve bu komisyonun İmralı ile kurduğu temas, Türkiye siyasal tarihinde sembolik açıdan önemli bir eşik oluşturmaktadır. İlk kez parlamenter bir yapı, sorunun asli aktörlerinden biriyle doğrudan temas kurmuştur.

Ancak bu parlamenterleşme, sürecin demokratikleştiği anlamına gelmemektedir. Zira karar alma mekanizmaları hâlâ yürütme organı ve güvenlik bürokrasisi ekseninde şekillenmektedir. Meclis, bu tabloda belirleyici değil; daha çok meşrulaştırıcı bir zemin işlevi görmektedir. Bu durum, sürecin sınırlarını daha baştan çizmektedir.

Siyasi Partiler: Çözüm Arayışı mı, Alan Kontrolü mü?

Komisyona sunulan raporlar, Türkiye siyasetindeki temel ayrışmaları açık biçimde ortaya koymuştur. İktidar blokunu oluşturan AK Parti ve MHP, meseleyi ağırlıklı olarak güvenlik, infaz rejimi ve silahsızlanma çerçevesinde ele almakta; anayasal ve yapısal dönüşüm başlıklarına mesafeli durmaktadır. Bu yaklaşım, sorunu çözmekten çok kontrol altına alma amacını yansıtmaktadır.

Ana muhalefet partisi CHP ise sürece temkinli ve dolaylı bir biçimde yaklaşmaktadır. Raporun daha çok sembolik öneriler ve genel demokratik taleplerle sınırlı kalması, ana muhalefetin Kürt meselesini siyasal risk üretme potansiyeli yüksek bir alan olarak gördüğünü düşündürmektedir. Bu çekingenlik, muhalefetin tarihsel bagajının da bir yansımasıdır.

Buna karşılık DEM Parti, süreci açık biçimde siyasal ve yapısal bir çözüm zemini olarak tanımlamakta; anayasal değişikliklerden demokratik entegrasyona kadar kapsamlı talepler dile getirmektedir. Bu tutarlılık, partiyi sürecin en net aktörü haline getirirken, diğer siyasal aktörlerle arasındaki mesafeyi de belirginleştirmektedir.

Reel Politika ile Adalet Arasında

Gelinen noktada asıl mesele, bu girişimin kalıcı bir çözüme evrilip evrilemeyeceğidir. Türkiye siyasetinde büyük sorunlar çoğu zaman adalet, eşitlik ve hak ilkelerinden değil; reel politiğin zorlayıcı dengelerinden beslenmiştir. Bugünkü süreç de bu genel eğilimin dışında değildir.

Eğer çözüm, yalnızca silahsızlanmanın teknik yönetimi ve infaz rejiminde sınırlı düzenlemelerle sınırlandırılırsa, Kürt meselesi bir kez daha ertelenmiş olacaktır. Siyasal temsil, yurttaşlık tanımı, yerel demokrasi ve kültürel haklar gibi yapısal başlıklara girilmediği sürece, sürecin toplumsal rıza üretme kapasitesi sınırlı kalacaktır.

Sonuç olarak Türkiye’nin önünde duran tercih nettir: Kürt meselesi ya yönetilecek bir risk olarak görülmeye devam edecek ya da demokratik bir yeniden kuruluş fırsatı olarak ele alınacaktır. Bu tercih, yalnızca Kürt meselesinin değil, Türkiye’de siyasal rejimin geleceğinin de belirleyicisi olacaktır.

Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler