Çaycuma’ya Bağlı Kadıoğlu köyündeki tarihi mozaiğin ortaya çıkarılması için kazı çalışmaları devam etmektedir. Kazı çalışmalarında etrafı işlemelerle süslü, üzüm salkımı tutan kadını hançerle öldürmek isteyen bir erkek figürünün  yer aldığı mozaik taban döşemesi ile birlikte, MS. 253-260 Roma dönemine ait olduğu tespit edilen Valerianus sikkesi, tarihi bina kalıntıları ve işlemeli çömlek parçaları bulundu. Tahrip olmuş tarihi bina kalıntılarında sıva boyları da tespit edildi.
Roma imparatoru Licinius Valerianus döneminde basılan sikkenin kazılarda ortaya çıkması geç Roma çağını göstermektedir. Kazı çalışmalarında bir yapının bir odası ortaya çıkarken, toprağın altında başka odaların ve mozaiklerin de olabileceği tahmin ediliyor.
   Kazı çalışmalarının ardından bölge turizm merkezi olabilir.



 

Antik Mozaikle İlgili Videolar:
Video-1
Video-2
 

Filyos, MÖ 3. yüzyılda ticari amaçla kurulmuş bir Milet kolonisidir. Kent ilkçağda Karadeniz’in kuzeyinden getirilen malların boşaltıldığı önemli bir ticaret merkeziydi.
Çeşitli dönemlerde Roma, Bizans ve Cenevizlilerin hüküm sürdüğü beldede kale, açık hava tiyatrosu, yeraltı şehri, su kemerleri, antik liman mendireği gibi kalıntılar bulunmaktadır.

Çaycuma'ya bağlı Filyos Beldesi’ndeki, tarihi M.Ö. 1200'e dayanan ''Antik Teion-Billaos Kenti'' arkeolojik kazıyla gün yüzüne çıkartılıyor

Filyos (Tieion,Teion,Tion)
   Filyos Nehri' nin Karadeniz' e döküldüğü alanda kurulu Filyos antik kenti, önceleri Billaius adıyla biliniyordu. Bu ad, su geçidi olan yer anlamına gelen Pailaios sözcüğünden türemiştir. Kentin en yaygın adı Tieion' dur. Bu sözcük, kentin kurucusu, din adamı Tios' tan gelmektedir.
   Günümüzde birinci ve ikinci derece sit alanları bulunan Filyos' ta, arkeolojik yüzey araştırmalarına göre, antik Tieion kenti bir akrapol, iki nekrapol alan ve sular altında kalan antik bir mendirekten / limandan oluşmuştur.
   Romalılar döneminde yapılan kale, harabe durumunda bir mabet (tapınak),amfiteatr ve büyük bir yapıya ait olduğu sanılan üç kemerli bir duvar, Çayır Mağarası'ndan çıkan suyu kente taşıyan su kemeri kalıntıları günümüze kadar ulaşabilen kültür değerleridir.
   Bu tarihsel eserlerden kale ve amfiteatr 2001 yılında restore edilmeye başlanmış ve çalışmalar halen sürmektedir.



Tarihte bir çok savaşın yaşandığı kent krallığı Filyos'ta uygarlıklar;
-- İ.Ö.1200'lü yıllarda Tios (Filyos) Miletos kolonisi
-- Frig Krallığı
-- İ.Ö. VII.yy Kimmerler (Kafkasya'dan gelmişler)
-- İ.Ö. VI.yy  Lidya Devleti (Bu Dönemde Ticari iskeleler yapıldı)
-- İ.Ö. 546'da Persler
-- İ.Ö.334 Makedonya Krallığı Yönetimi
-- İ.Ö.235-238 Doğu Roma İmparatorluğu Yönetimi
-- VII.yy Bizans İmparatorluğu yönetimi
-- Fatih Sultan Mehmet Döneminde Filyos Osmanlı topraklarına alınmıştır.
 

Antik Tiyatro

Filyos Kalesi

İran asıllı prenses Amastris, Sesamus (Amasra) merkez olmak üzere, Kyotoros (Gderus, Kidios,Kisros), Kromna (Krucaşile), Teon’u (Filyos) birleştirerek kendi adıyla Amastris kentini kurar. Yöredeki kalıntılar Hellenistik, Roma, Bizans, Ceneviz dönemi izlerinin taşır, Antik dönemden kalan Karadeniz’e doğru uzanmış antik liman mendireği sular altındadır. Ayrıca denize hakim tepede kalesi, Ateş Tuğlası Fabrikası sınırları içindeki kent kalıntıları, toprak altında kalan açık hava tiyatrosu, kilise ve su kemerleri halen gözle görülebilen kalıntılardır.
 

Antik Yeraltı Şehri

Antik Su Kemeri

  

Eski Zonguldak Çaycuma Karayolu üzerinde Çayır Köyü mevkiinde bulunan mağara doğa harikasıdır.1300 metre uzunluğundaki mağara, botla gezilebilecek kadar geniş alanları olan bir yeraltı nehrine sahiptir. Nehrin mağara ağzında oluşturduğu göllenmelerde alabalık bulunmaktadır. Mağara önünde piknik yapabileceğiniz alan bulunmaktadır. Geçmişte (M.Ö. 1200 yılları) mağaradan çıkan suyun kanallarla Filyos'a aktarıldığını kanıtlayan tarihi su yolu antik Tion (Filyos) şehri uygarlığının bir mirasıdır. Ayrıca Çayır köyünde biri mağara yakınında(Tahminen Ceneviz Dönemi), diğeri de köy merkezinde (Yakın tarih Osmanlı Dönemi); 2 adet tarihi kemer köprü bulunmaktadır. Köy merkezindeki halen daha kullanılan tarihi köprünün doğal yapısı 1990 yıllarında genişletme çalışmaları nedeniyle bozulmuştur.

  Çayır Köyü Su Mağarası, Çaycuma ilçe merkezine 12 kilometre uzaklıktadır. İki ayrı yolla ilçe merkezine bağlıdır. Stabilize yolla Güdüllü Köyü üstünden gidilebileceği gibi, Filyos asfaltı üstünde Dereköy güzergahından da gidilebilinir.

  

   Çaycuma'ya bağlı Çömlekçi  köyü sınırları içinde olup ilçe merkezine 15 kilometre uzaklıktadır. Filyos asfaltı üstünde Filyos Çayı kıyısındadır.  Çevresi ormanlık ve yeşilliktir. Yaz, kış akan çeşmesinin suyu çok güzeldir. Orman içinde Cenevizlilerden kalma  mezarlar vardır. Tarihi çeşmesinde sağlıklı ve soğuk suyu bulunmaktadır. Çaycuma-Filyos yolunda bulunan Gavur Anbarı piknik alanı olarak da güzel bir mekandır.
Derecikören köyü yakınında ise hala ayakta kalabilen Roma Dönemi kesme taş köprü ve yörelerindeki mezar taşları gibi kalıntılar yörenin geçmişi hakkında ipucu veren tarihsel kanıtlardır.
 

Çaycuma'ya bağlı Torlaklar Köyü sınırları içinde olup,ilçe merkezine 9 kilometre uzaklıktadır.Stabilize yolla gidilmektedir. Geniş bir düzlüğü olup çevresi ormanlıktır. Deniz seviyesinden 300 metre yükseklikte çevreye tamamen hakim bir tepedir.Havası iyi olup yaz mevsiminde çok serindir. Çevresinde avlanılabilir.   

 

Göl Dağı, Çaycuma'ya bağlı Güdüllü Köyünün yukarısında bulunan ve eşsiz güzelliği ile dikkat çeken bir yerdir. Göl Dağı gezmeye değer ormanlık alanı ile göz doldurucu bir mekan.
Yöre halkının dinlenmek ve eğlenmek üzere gittiği bir yer.